Trà nào nhiều caffeine nhất? Cách nhận biết qua vị và cảm giác uống

Nhiều người nghĩ rằng trà đậm màu thì nhiều caffeine, trà nhạt màu thì nhẹ. Nhưng thực tế, màu nước không phản ánh chính xác lượng caffeine trong trà. Có những loại trà nhìn rất nhẹ nhưng lại khiến tỉnh táo rõ, trong khi có loại nước sẫm nhưng cảm giác lại êm và chậm.

Trà uống nóng

Để hiểu đúng trà nào nhiều caffeine nhất, cần nhìn vào lá trà, cách làm và cách pha, chứ không chỉ nhìn màu nước.

Caffeine trong trà đến từ đâu?

Caffeine là hợp chất tự nhiên có sẵn trong lá cây chè Camellia sinensis. Mục đích sinh học của caffeine là bảo vệ lá non khỏi côn trùng, vì vậy lá càng non thì hàm lượng caffeine càng cao.

Theo các tài liệu nền trên Wikipedia, hàm lượng caffeine trong trà phụ thuộc mạnh vào phần lá được hái, giống chè và cách chế biến, chứ không chỉ phụ thuộc loại trà
https://en.wikipedia.org/wiki/Caffeine

Điều này giải thích vì sao hai loại trà cùng tên nhưng cảm giác uống rất khác nhau.

Trà nào nhiều caffeine nhất trong các dòng trà phổ biến?

Nếu xét theo tiềm năng caffeine tự nhiên, các dòng trà thường được xếp theo xu hướng sau.

Hồng trà và trà đen thường cho cảm giác tỉnh rõ vì lá được oxy hoá cao và thường được pha bằng nước rất nóng, giúp caffeine tan ra mạnh. Tuy nhiên, cảm giác tỉnh của nhóm này thường đến nhanh nhưng cũng dễ tụt.

Trà ô long, đặc biệt là ô long oxy hoá thấp hoặc dùng nhiều búp non, có thể chứa lượng caffeine khá cao, nhưng cảm giác thường êm và bền hơn, không gắt. Đây là lý do nhiều người uống ô long thấy tỉnh lâu mà không “run”.

Trà xanh, nhất là các loại dùng lá non, cũng có thể nhiều caffeine hơn mọi người nghĩ. Trà xanh không oxy hoá nên giữ lại nhiều caffeine tự nhiên trong lá, chỉ là thường được pha bằng nước mát hơn nên caffeine giải phóng chậm.

Theo các phân tích giáo dục trên RateTea, không có loại trà nào luôn “mạnh nhất”, mà mức caffeine phụ thuộc vào cách lá trà được xử lý và pha
https://ratetea.com

Vì sao trà có caffeine cao nhưng không gây “sốc” như cà phê?

Caffeine trong trà không đứng một mình. Nó đi cùng L-theanine và polyphenol, tạo hiệu ứng giải phóng chậm. Vì vậy, cảm giác tỉnh của trà thường:

• Đến từ từ

• Ít gây tim đập nhanh

• Ít gây bồn chồn

Đây là lý do nhiều người có thể uống trà nhiều lần trong ngày, trong khi cà phê chỉ uống được 1–2 ly.

Cách nhận biết trà nhiều caffeine qua vị

Dù không đo được bằng mắt, người uống có thể cảm nhận phần nào caffeine qua vị.

Trà nhiều caffeine thường có:

• Vị đắng nhẹ ở đầu lưỡi (không phải chát)

• Cảm giác “sắc” và rõ khi mới uống

• Hậu vị khô nhanh hơn trà rất nhẹ

Tuy nhiên, cần phân biệt đắng do caffeine và chát do tannin. Chát thường khô miệng và kéo dài; đắng caffeine thường gọn và tan nhanh.

Cách nhận biết trà nhiều caffeine qua cảm giác uống

Cảm giác là dấu hiệu rõ nhất. Trà nhiều caffeine thường cho:

• Sự tỉnh táo rõ trong 15–30 phút đầu

• Đầu óc sáng hơn, tập trung tốt hơn

• Ít gây buồn ngủ sau khi uống

Trà ít caffeine thường cho cảm giác thư giãn, nhẹ người, đôi khi hơi buồn ngủ nếu uống nhiều.

Điều quan trọng là mỗi người cảm nhận khác nhau, tuỳ cơ địa và thời điểm uống.

Những yếu tố làm tăng hoặc giảm caffeine khi pha trà

Ngay cả cùng một loại trà, lượng caffeine trong ly uống cũng có thể khác nhau rất nhiều. Nước càng nóng, thời gian ủ càng lâu và lượng trà càng nhiều thì caffeine tan ra càng mạnh.

Ngược lại, pha nhanh, dùng nước mát hơn hoặc tráng trà lần đầu sẽ giúp giảm caffeine đáng kể.

Kết luận: không có “trà mạnh nhất”, chỉ có trà phù hợp nhất

Không thể khẳng định tuyệt đối trà nào nhiều caffeine nhất cho mọi trường hợp. Nhưng có thể khẳng định rằng: trà dùng lá non, pha nóng và ủ lâu sẽ cho cảm giác tỉnh mạnh hơn; trà pha nhẹ, oxy hoá thấp và kiểm soát nhiệt độ sẽ êm hơn.

Hiểu đúng caffeine trong trà giúp bạn chọn trà phù hợp thời điểm, tránh uống sai lúc và cảm sai về trà.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các dòng trà, mức caffeine và cách uống phù hợp trong ngày, bạn có thể đọc thêm trong Thư viện trà của Trí Việt tại
https://triviettea.com/cam-nang/thu-vien-tra/

Và nếu bạn muốn trải nghiệm các dòng trà được làm ổn định, dễ kiểm soát caffeine cho uống hằng ngày hoặc cho quán, các sản phẩm trà của Trí Việt hiện được giới thiệu tại
https://triviettea.com/san-pham/