Oolong rang có phải là trà đen không? Hiểu đúng để tránh nhầm

Rất nhiều người khi uống Oolong rang thấy nước trà sẫm màu, mùi ấm, vị đậm liền cho rằng: “Đây chắc là trà đen.” Cách hiểu này khá phổ biến, nhưng không đúng về bản chất. Oolong rang không phải trà đen, dù hai loại có thể giống nhau ở một vài cảm giác ban đầu.

Để tránh nhầm, cần tách rõ oxy hoá và rang – hai khái niệm thường bị gộp làm một.

Trà đen là gì theo định nghĩa chuẩn?

Trà đen (theo cách gọi quốc tế; ở Việt Nam thường gọi là hồng trà) là trà được oxy hoá gần như hoàn toàn trước khi sấy khô. Toàn bộ cấu trúc lá đã chuyển sang trạng thái oxy hoá cao, tạo ra:

• màu nước đỏ sẫm

• vị đậm, tròn

• hương thiên về mật, caramel, trái chín

Theo định nghĩa trên Wikipedia, điểm mấu chốt để phân biệt các dòng trà không nằm ở màu nước, mà nằm ở mức độ oxy hoá của lá trà
https://en.wikipedia.org/wiki/Tea

Vì vậy, trà đen được xác định bởi oxy hoá hoàn toàn, không phải bởi việc có rang hay không.

Oolong rang là gì?

Oolong rang là trà Oolong bán oxy hoá, sau khi hoàn thiện các bước làm Oolong cơ bản (làm héo, oxy hoá một phần, diệt men), sẽ được rang thêm bằng nhiệt để ổn định trà và tạo hương ấm.

Điểm quan trọng là: mức oxy hoá của Oolong không thay đổi khi rang. Rang chỉ tác động lên:

• hương (tạo mùi ấm, trầm, rang)

• cảm giác miệng (tròn, dày hơn)

• độ ổn định của trà

Theo các phân tích của Eco-Cha, rang là công đoạn hoàn thiện, không biến Oolong thành trà đen, mà chỉ làm phong cách Oolong chuyển sang hướng trầm ấm hơn
https://eco-cha.com/blogs/news

Vì sao Oolong rang dễ bị nhầm với trà đen?

Có ba lý do chính khiến người uống dễ nhầm lẫn.

Thứ nhất, màu nước. Oolong rang thường cho nước sẫm hơn Oolong thanh, đôi khi gần với màu hồng trà.

Thứ hai, mùi hương. Hương rang, caramel nhẹ, gỗ ấm khiến người mới liên tưởng đến trà đen.

Thứ ba, vị đậm hơn. So với Oolong xanh, Oolong rang cho cảm giác chắc và dày hơn, dễ bị hiểu là “đã oxy hoá nhiều”.

Nhưng tất cả những điểm này đến từ rang, không phải từ oxy hoá hoàn toàn.

Khác nhau cốt lõi giữa Oolong rang và trà đen

Khác biệt lớn nhất nằm ở bản chất lá trà.

Trà đen đã oxy hoá gần hết, nên cấu trúc vị thường “đóng”, ít biến đổi qua nhiều nước pha. Oolong rang vẫn giữ cấu trúc bán oxy hoá, nên khi pha nhiều nước, hương và vị vẫn thay đổi theo từng lần rót.

Về cảm giác uống, trà đen thường cho cảm giác tỉnh nhanh và rõ, trong khi Oolong rang cho cảm giác êm, ấm và bền hơn, ít gắt.

Oolong rang có ưu điểm gì so với trà đen?

Oolong rang thường được chọn để:

• uống buổi tối hoặc thời tiết lạnh

• uống nhiều nước liên tiếp

• uống hằng ngày mà không quá nặng

Nhờ cấu trúc bán oxy hoá và được rang ổn định, Oolong rang dễ uống, ít sốc, ít mệt, phù hợp với người không thích trà quá mạnh.

Cách nhận biết nhanh để không nhầm

Nếu trà:

• pha được nhiều nước, mỗi nước một chút khác

• hậu vị sạch, không gắt

• cảm giác ấm và bền

→ khả năng cao là Oolong rang.

Nếu trà:

• vị đậm ngay từ đầu

• hương ít thay đổi qua các nước

• cảm giác mạnh, rõ

→ khả năng cao là trà đen / hồng trà.

Kết luận: rang không biến Oolong thành trà đen

Oolong rang không phải trà đen, dù có màu và mùi gần nhau. Trà đen được xác định bởi oxy hoá hoàn toàn, còn Oolong rang chỉ là Oolong được hoàn thiện bằng nhiệt để tạo phong cách khác.

Hiểu đúng điều này giúp người uống chọn trà đúng gu, người làm nghề dùng đúng trà cho đúng mục đích, và tránh những nhầm lẫn rất phổ biến trên thị trường.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các phong cách Oolong, oxy hoá và rang ảnh hưởng thế nào đến trà, bạn có thể đọc thêm trong Thư viện trà của Trí Việt tại
https://triviettea.com/cam-nang/thu-vien-tra/

Và nếu bạn muốn trải nghiệm các dòng Oolong rang được làm đúng, ổn định và dễ uống lâu dài, các sản phẩm trà của Trí Việt hiện được giới thiệu tại
https://triviettea.com/san-pham/