Trà pha ra có mùi lạ do đâu? Cách nhận biết nguyên nhân
Trà pha ra có mùi lạ là một trong những lỗi khiến người pha hoang mang nhất. Mùi không hẳn là hỏng, cũng không giống mốc, nhưng uống thấy “không đúng”. Nhiều quán gặp tình trạng này rồi xử lý bằng cách thêm đường, thêm topping hoặc đổi công thức, nhưng mùi lạ vẫn quay lại.
Muốn xử lý dứt điểm, cần trả lời đúng câu hỏi: mùi lạ đến từ đâu?
Trước hết cần phân biệt: “mùi lạ” là mùi gì?
Mùi lạ trong trà thường rơi vào một trong các nhóm sau:
-
mùi tanh nhẹ, ẩm
-
mùi chua âm
-
mùi hăng, gắt
-
mùi giống nhựa, kim loại hoặc khét nhẹ
Mỗi loại mùi chỉ ra một nguyên nhân khác nhau. Việc quan trọng là không xử lý trước khi xác định đúng nguồn.
Theo mô tả chung về mùi và hợp chất bay hơi trên Wikipedia, mùi xuất hiện khi các hợp chất dễ bay hơi được giải phóng hoặc biến đổi do môi trường
https://en.wikipedia.org/wiki/Odor
Nguyên nhân 1: Trà đã hút mùi từ môi trường
Lá trà rất dễ hút mùi. Nếu trà được bảo quản gần:
-
cà phê
-
gia vị
-
mùi bếp
-
mùi nhựa, bao bì
thì khi pha, trà sẽ lên mùi lạ, dù trà chưa hỏng. Trường hợp này thường có đặc điểm:
-
mùi lạ rõ khi ngửi nước
-
vị không quá tệ nhưng “kỳ”
Đây là lỗi bảo quản, không phải lỗi pha.
Nguyên nhân 2: Nước pha có vấn đề
Rất nhiều trường hợp mùi lạ không đến từ trà, mà đến từ nước. Nước có thể mang mùi:
-
clo
-
kim loại
-
mùi bể chứa
Khi đun nóng, các mùi này bộc lộ rõ hơn, bám vào trà. Nếu dùng cùng nước đó để pha nhiều loại trà mà trà nào cũng có mùi lạ giống nhau, gần như chắc chắn nguyên nhân nằm ở nước.
Nguyên nhân 3: Dụng cụ pha có mùi tồn dư
Ấm, bình ủ, ca đong, bình giữ nhiệt nếu:
-
không được vệ sinh kỹ
-
từng đựng cà phê, syrup, sữa
-
bị ám mùi nhựa hoặc mùi cũ
thì mùi sẽ chuyển sang trà khi gặp nước nóng. Đây là lỗi rất thường gặp ở quán pha chế dùng chung dụng cụ cho nhiều nền đồ uống.
Nguyên nhân 4: Trà để quá lâu sau khi pha
Trà pha xong để lâu, đặc biệt là trà xanh hoặc trà pha chế để mẻ lớn, có thể xuất hiện:
-
mùi chua nhẹ
-
mùi “nước cũ”
Theo các phân tích về trà pha sẵn trên RateTea, khi để lâu, cấu trúc hương thay đổi và acid lộ rõ hơn, tạo cảm giác mùi lạ dù trà chưa hỏng
https://ratetea.com
Đây là vấn đề thời gian sử dụng, không phải chất lượng trà.
Nguyên nhân 5: Trà không phù hợp cho pha chế hoặc mục đích sử dụng
Một số loại trà uống thuần có hương mảnh, khi pha đậm, pha mẻ lớn hoặc pha lạnh sẽ:
-
lộ mùi “xanh sống”
-
lộ mùi hăng
Người uống dễ cảm nhận đây là mùi lạ, nhưng thực chất là trà bị dùng sai mục đích.
Nguyên nhân 6: Trà đã xuống chất lượng sau khi mở túi
Trà mở túi lâu, tiếp xúc nhiều với không khí có thể:
-
mất hương gốc
-
lộ mùi nền không mong muốn
Khi pha, mùi không còn “sạch”, tạo cảm giác lạ dù trà không mốc.
Cách nhận biết nhanh mùi lạ đến từ đâu
Bạn có thể kiểm tra theo thứ tự sau:
-
Ngửi lá trà khô → nếu đã có mùi lạ, lỗi nằm ở trà hoặc bảo quản
-
Pha thử bằng nước khác → nếu mùi biến mất, lỗi nằm ở nước
-
Đổi dụng cụ pha → nếu mùi hết, lỗi nằm ở dụng cụ
-
Pha lượng nhỏ, uống ngay → nếu ổn, lỗi do để lâu
Đi từng bước sẽ giúp xác định đúng gốc rễ, không đoán mò.
Những cách xử lý SAI khi trà có mùi lạ
Nhiều quán xử lý bằng cách:
-
thêm đường
-
thêm syrup
-
thêm topping
Những cách này chỉ che mùi tạm thời, không giải quyết nguyên nhân. Khi khách uống kỹ hoặc gọi ít ngọt, mùi lạ vẫn lộ ra.
Cách phòng tránh mùi lạ trong trà
Để tránh lỗi này lặp lại, cần:
-
bảo quản trà kín, tách mùi
-
dùng nguồn nước ổn định
-
tách dụng cụ pha trà và cà phê
-
không để trà pha sẵn quá lâu
-
dùng trà đúng mục đích (uống thuần hay pha chế)
Kết luận: mùi lạ là tín hiệu, không phải điều bí ẩn
Trà pha ra có mùi lạ không phải chuyện ngẫu nhiên. Đó là tín hiệu cho thấy một khâu nào đó đang sai: từ trà, nước, dụng cụ đến quy trình. Khi nhận diện đúng nguồn, việc xử lý trở nên rất rõ ràng và đơn giản.
Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về xử lý lỗi pha trà, giữ hương ổn định và vận hành pha chế đúng cách, bạn có thể đọc thêm trong Cẩm nang pha chế của Trí Việt tại
https://triviettea.com/cam-nang/cam-nang-pha-che/
Và nếu bạn đang cần trà nền ổn định, ít lỗi mùi và phù hợp cho vận hành quán, các dòng trà của Trí Việt hiện được giới thiệu tại
https://triviettea.com/san-pham/
Thêm bình luận