Uống trà có gây mất ngủ không? Khi nào nên hạn chế uống

“Uống trà buổi tối có mất ngủ không?”
“Có người uống trà tối vẫn ngủ ngon, có người thì không ngủ được?”

Đây là câu hỏi rất phổ biến, nhưng câu trả lời không thể là có hoặc không một cách tuyệt đối. Trà có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhưng mức độ phụ thuộc vào loại trà, thời điểm uống và cơ địa từng người.

Hiểu đúng bản chất sẽ giúp bạn uống trà mà không phải đánh đổi giấc ngủ.

Trà có gây mất ngủ không?

Trà làm từ cây chè (Camellia sinensis) luôn chứa caffeine tự nhiên. Caffeine là chất có khả năng:

• kích thích hệ thần kinh

• giảm cảm giác buồn ngủ

• kéo dài trạng thái tỉnh táo

Theo mô tả khoa học về caffeine và giấc ngủ trên Wikipedia, caffeine có thể làm chậm quá trình vào giấc ngủ, đặc biệt khi được tiêu thụ gần giờ ngủ
https://en.wikipedia.org/wiki/Caffeine

Vì vậy, về mặt sinh học, uống trà có khả năng ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Tuy nhiên, điều quan trọng là mức độ ảnh hưởng của trà khác cà phê.

Vì sao có người uống trà không mất ngủ?

Điểm khác biệt lớn của trà nằm ở L-theanine – một amino acid tự nhiên trong lá chè.

L-theanine:

• làm dịu hệ thần kinh

• giảm cảm giác căng thẳng

• làm “mềm” tác động của caffeine

Nhờ sự kết hợp giữa caffeine + L-theanine, trà thường tạo ra trạng thái:

• tỉnh táo nhẹ

• không bồn chồn

• không “bật” mạnh như cà phê

Theo các phân tích tổng hợp trên RateTea, nhiều người cảm thấy trà ít gây mất ngủ hơn cà phê, dù vẫn có caffeine
https://ratetea.com

Vì sao vẫn có người uống trà bị mất ngủ?

Có 4 nguyên nhân chính.

1. Cơ địa nhạy cảm với caffeine

Mỗi người chuyển hoá caffeine với tốc độ khác nhau. Người nhạy cảm có thể:

• uống lượng nhỏ vẫn tỉnh

• khó ngủ dù uống trà nhẹ

Đây là yếu tố cá nhân, không phải do trà “xấu”.

2. Uống trà quá muộn

Caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Uống trà sát giờ ngủ, dù là trà nhẹ, vẫn có thể:

• làm đầu óc tỉnh

• khó vào giấc

3. Chọn loại trà không phù hợp buổi tối

Một số loại trà:

• trà xanh non

• Oolong oxy hoá thấp

• trà pha đậm

có xu hướng kích thích rõ hơn, không phù hợp uống tối.

4. Pha trà quá đậm

Pha trà đậm không chỉ tăng caffeine mà còn:

• làm vị gắt

• gây mệt thần kinh

Nhiều trường hợp mất ngủ đến từ cách pha, không phải do bản thân trà.

Khi nào nên hạn chế uống trà để tránh mất ngủ?

Bạn nên hạn chế hoặc tránh uống trà khi:

• uống sau buổi tối muộn

• đang rất nhạy cảm với caffeine

• cần ngủ sớm, ngủ sâu

• đang bị stress nặng, khó ngủ sẵn

Trong những trường hợp này, không uống trà hoặc chuyển sang nước thảo mộc sẽ hợp lý hơn.

Uống trà thế nào để không ảnh hưởng giấc ngủ?

Nếu vẫn muốn uống trà mà không mất ngủ, có thể áp dụng các nguyên tắc sau.

Thứ nhất, uống trà sớm hơn trong ngày, tốt nhất là buổi sáng hoặc đầu giờ chiều.

Thứ hai, chọn trà oxy hoá cao hoặc rang nhẹ, vì cảm giác tỉnh thường trầm và êm hơn.

Thứ ba, pha trà nhạt hơn bình thường, giảm lượng trà hoặc rút ngắn thời gian ủ.

Thứ tư, tránh uống khi bụng quá đói hoặc quá căng thẳng, vì khi đó caffeine dễ gây kích thích hơn.

Một hiểu lầm phổ biến: chỉ cần tìm “trà không caffeine”

Nhiều người tìm trà “không caffeine” để uống tối. Thực tế:

• trà từ cây chè không thể hoàn toàn không caffeine

• trà khử caffeine thường mất hương vị

Nếu mục tiêu là ngủ ngon, nước thảo mộc có thể phù hợp hơn, nhưng không còn là trà theo nghĩa chuyên môn.

Trà có phải nguyên nhân chính gây mất ngủ không?

Trong đa số trường hợp, trà không phải nguyên nhân duy nhất. Mất ngủ thường đến từ:

• stress

• nhịp sinh hoạt

• dùng thiết bị điện tử

• thói quen sinh hoạt

Trà chỉ là yếu tố phụ, và có thể kiểm soát được nếu uống đúng cách.

Kết luận: trà không mặc định gây mất ngủ

Uống trà có thể ảnh hưởng giấc ngủ, nhưng:

• không phải ai cũng bị

• không phải loại trà nào cũng giống nhau

• hoàn toàn có thể điều chỉnh

Hiểu đúng cơ chế caffeine – L-theanine và chọn đúng thời điểm, đúng loại, đúng cách pha sẽ giúp bạn vừa thưởng trà, vừa giữ được giấc ngủ ổn định.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về đặc tính caffeine của từng loại trà và cách chọn trà theo thời điểm uống, bạn có thể tham khảo trong Thư viện trà của Trí Việt tại
https://triviettea.com/cam-nang/thu-vien-tra/

Và nếu bạn đang tìm trà phù hợp để uống hằng ngày, cân bằng giữa tỉnh táo và thư giãn, các dòng trà của Trí Việt hiện được giới thiệu tại
https://triviettea.com/san-pham/