Cảm quan: nhìn, ngửi, nếm – Khi ta học cách lắng nghe chén trà

Cảm quan là gì?

Cảm quan là cách ta dùng giác quan để hiểu một chén trà.
Không cần biết thuật ngữ, không cần máy móc. Chỉ cần mắt, mũi, lưỡi và sự chú ý.

Người làm trà chuyên nghiệp dùng cảm quan để đánh giá chất lượng. Người thưởng trà dùng cảm quan để hiểu mình thích gì. Cả hai đều bắt đầu từ cùng một thói quen: chậm lại trước khi uống.

Nhìn

Nhìn lá khô trước: hình dạng có đều không, màu có tươi không, có vụn nát nhiều không.
Nhìn nước trà: trong hay đục, màu xanh vàng, vàng cam hay đỏ nâu.
Nhìn bã trà sau khi pha: lá nở ra có nguyên vẹn, có đều màu không.

Ngửi

Hương trà thay đổi qua từng giai đoạn:
Hương lá khô: ngửi lúc chưa pha.
Hương lá ướt: ngửi lá sau khi rót nước nóng lần đầu.
Hương nước trà: ngửi chén trà trước khi uống.
Hương đáy chén: ngửi chén không sau khi uống xong, nơi những hương dịu nhất thường còn đọng lại.

Nếm

Hớp một ngụm nhỏ, để trà ở trong miệng một lát rồi mới nuốt.
Chú ý các vị cơ bản: ngọt, chua, đắng, chát, mặn nhẹ.
Chú ý độ dày: nước trà mỏng hay đầy.
Chú ý hậu vị: sau khi nuốt, vị còn lại bao lâu, có ngọt lên ở cuống họng không.

Ghi lại cảm nhận

Khi mới tập, hãy thử viết vài từ cho mỗi chén trà: nó giống hương gì (hoa, trái, hạt, mật, khói), vị thế nào, hậu ra sao. Không có đáp án đúng hay sai. Ghi lại giúp ta nhận ra mình đã quen dần với hương nào.

Với người làm nghề, cẩm nang pha chế của Trí Việt có phần đánh giá cảm quan riêng cho trà nền: Cẩm nang pha chế.